घरेलू हिंसा कशी हाताळावी आणि आपत्कालीन संरक्षण सेवांचा उपयोग कसा करावा
Reviewed by
Adv. Meera Krishnaswamy · LLB, Practising Advocate
संपूर्ण महाराष्ट्रात अनेक महिलांना घरातल्या हिंसाचारामुळे अडचणीत येत आहे. रिया सारखीच एक महिला, जिने आपल्या घरात सुरक्षिततेसाठी लढा दिला आहे, पण तिला वाटलं की ती एकटीच आहे. घरातील वाद, शारीरिक आणि मानसिक त्रास यांमुळे ती चिंतेत होती. तिला हे समजलं की तिला काहीतरी करावं लागेल, पण ती भयाने आणि अनिश्चिततेने भरलेली होती. ही कथा एकटा रिया ची नाही, तर अनेक महिलांची आहे. घरगुती हिंसा ही एक गंभीर समस्या आहे, आणि यावर मात करण्यासाठी योग्य माहिती आणि संसाधनांची आवश्यकता आहे.
What You'll Need
- समर्थनासाठी मित्र
- स्थानिक हेल्पलाइन क्रमांक
- आवश्यक कागदपत्रे
- सुरक्षित स्थळाची यादी
- मनोवैज्ञानिक मदतीसाठी संपर्क
घरेलू हिंसाचे लक्षणे ओळखणे
घरेलू हिंसा म्हणजेच तुमच्या कुटुंबातील सदस्यांकडून होणारे मानसिक, शारीरिक किंवा भावनिक त्रास. यामध्ये तुमच्यावर केलेले शारिरीक हल्ले, अपमानास्पद वर्तन, किंवा तुमच्या निर्णयांवर नियंत्रण ठेवणे यांचा समावेश होतो. तुम्ही जर तुमच्या जोडीदाराकडून सतत अपमानित होत असाल, किंवा तुमच्या भावना आणि मतांना महत्त्व न दिलं जात असेल, तर हे घरगुती हिंसाचे लक्षण आहे. महाराष्ट्रात, अनेक महिला या समस्येला सामोरे जातात, त्यामुळे तुम्हाला एकटीच नाहीस. तुमच्या आजुबाजूच्या लोकांकडून मदत मागणे हे खूप महत्वाचे आहे.
सुरक्षिततेसाठी योजना तयार करणे
जर तुम्ही घरगुती हिंसामध्ये असाल, तर सुरक्षा योजना तयार करणे अत्यंत आवश्यक आहे. यामध्ये तुमच्या सुरक्षिततेसाठी काही महत्त्वाचे पायऱ्या असू शकतात. तुम्हाला तुमच्या घरापासून दूर जाण्याची गरज असू शकते, त्यामुळे तुम्ही तुमच्या मित्रांकडे किंवा नातेवाईकांकडे थोडा वेळ राहण्याची योजना करू शकता. तुमच्याकडे आवश्यक कागदपत्रे, जसे की आधारकार्ड, बँक स्टेटमेंट्स, आणि महत्त्वाचे फोन नंबर ठेवणे आवश्यक आहे. हे सर्व तयार करून ठेवा, जेणेकरून तुम्ही कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत लगेच कार्यवाही करू शकता.
Have a specific question you can't ask anyone? Ask it anonymously — no name needed.
आपत्कालीन संरक्षण सेवांचा उपयोग कसा करावा
भारतामध्ये, घरगुती हिंसा विरोधात तुम्हाला मदत करण्यासाठी विविध आपत्कालीन सेवा उपलब्ध आहेत. तुम्ही पोलिसांना 100 या क्रमांकावर फोन करून मदत मागू शकता. याशिवाय, महाराष्ट्रातील महिलांसाठी 181 या हेल्पलाइनवर संपर्क साधू शकता. या सेवांद्वारे तुम्हाला तातडीची मदत मिळेल आणि तुमच्या समस्यांवर चर्चा करण्याची संधी मिळेल. काही NGOs देखील आहेत ज्या महिलांना मार्गदर्शन आणि समर्थन देतात. त्यामुळे, तुम्ही एकटीच आहात असं वाटत असेल, तर हे लक्षात ठेवा की तुम्हाला मदत मिळवण्यासाठी अनेक स्रोत आहेत.
तुमच्या कायदेशीर अधिकारांची समज
घरेलू हिंसाविरूद्ध तुम्हाला कायदेशीर अधिकार आहेत, जे Domestic Violence Act अंतर्गत येतात. तुम्ही संरक्षण आदेश, आर्थिक सहाय्य, आणि तुमच्या मुलांच्या कस्टडीसाठी अर्ज करू शकता. या अधिकारांची माहिती असणे तुम्हाला तुमच्या निर्णयांमध्ये मदत करेल आणि आवश्यक असल्यास कायदेशीर मदतीसाठी तुम्ही अर्ज करू शकता. महाराष्ट्रात, महिलांना त्यांच्या अधिकारांची माहिती देणारे अनेक संस्थाही आहेत. तुम्ही या अधिकारांचा उपयोग करून तुमच्या सुरक्षेसाठी एक पाऊल पुढे जाऊ शकता.
समर्थन मिळवणे: समुपदेशन आणि स्थानिक संसाधने
सुरक्षिततेच्या दिशेने पहिले पाऊल उचलल्यानंतर, तुमच्या भावनिक समर्थनाची आवश्यकता आहे. अनेक संघटना, जसे की 'सखी', 'अस्मिता', आणि 'तारांगण', महिलांना समुपदेशन आणि सहाय्य प्रदान करतात. तुमच्या आजूबाजूच्या महिलांसोबत संवाद साधा, कारण त्यांच्या अनुभवांमुळे तुम्हाला बळ मिळेल. तुमच्या भावनांना व्यक्त करणे आणि तुमच्या समस्या शेअर करणे हे खूप महत्वाचे आहे. यामुळे तुम्हाला एकटा वाटणार नाही आणि तुम्हाला मदतीचा आधार मिळेल.
"तुमच्या भावनात्मक आणि मानसिक स्वास्थ्यासाठी, विश्वासार्ह मित्र किंवा कुटुंब सदस्यांशी बोलणे महत्वाचे आहे."
Was this guide helpful?
Related Guides
How to Claim Your Share of Ancestral Property Under Indian Law
Read GuideWhat to Do When Your Employer Discrimates Against You Because You're a Woman
Read GuideHow to Protect Your Financial Independence from Family Pressure
Read GuideHow to Get a Divorce in India: A Woman's Guide to Legal Rights and Procedures
Read GuideFrequently Asked Questions
जर मला घरात हिंसा होत असेल तर मला काय करावे?
भारतामध्ये आपत्कालीन संरक्षण सेवा कशा मिळवू?
घरगुती हिंसाचे शिकार झालेल्या महिलांचे काय कायदेशीर अधिकार आहेत?
Free Legal Consultation for Women
Get a free 15-minute consultation with a women's rights lawyer via Vakil Search. No registration needed.
Book Free ConsultationOther women also asked about this topic
Real anonymous questions from Indian women
"Can I file Section 498A from my parents' house?"
→"What happens to my jewellery if I get divorced?"
→"Can my in-laws claim my salary?"
→"Does my husband have to give maintenance if I earn too?"
Free Weekly Updates
Get a free 15-minute legal consultation for women in India
No spam. Unsubscribe anytime. 100% anonymous.